Sertleşme sorunu; cinsel ilişkiyi sağlayacak ereksiyon düzeyine ulaşamama ya da bu sertlik derecesini sürdürememe olarak kabul edilir.
Erken boşalma olan kişilerde daha sık görülür. Genellikle kırk yaşından sonra daha sık rastlanır. İlerleyen yaşla birlikte sertleşme sorununun görülme sıklığı artış gösterir
Sertleşme sorunu tüm dünyada yaygın olarak görülen bir sağlık sorunudur. Türkiye’de yapılan çalışmada ise sertleşme sorunu oranının %69 olduğu ve bu oranın ilerleyen yaşla birlikte arttığı gözlemlenmiştir. Yani ülkemizde sertleşme sorunu dünya ortalamasının üzerindedir.
Sertleşme sorununun temelinde yatan nedenler;
- Obezite
- Sigara ve alkol tüketimi,
- Diyabet (diyabetli hastalarda %75 e varan sertleşme sorunu oranları mevcuttur)
- Hipertansiyon,
- Hiperlipidemi,
- Prostatit gibi genital enfeksiyonlar,
- sedanter yaşam şekli
- Geçirilmiş radikal prostat ve mesane ameliyatı, kalp hastalığı, depresyon ve bu hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar sertleşme sorunu için risk faktörü oluşturur.
- İlaçlar: Yüksek tansiyon, kalp hastalıkları, psikiyatrik hastalıklar için kullanılan birçok ilaç sertleşme sorununa neden olabilir.
Nedenler
Psikolojik nedenler
Fiziksel nedenler
Psikolojik ve fiziksel nedenler
1-) Psikolojik nedenler:
Psikolojik nedenler arasında stres ve endişe başta gelir. Örnek vermek gerekirse cinsel olarak aktif bir erkek işten kovulduktan sonra aniden başlayan sertleşme sorunu yaşayabilir. Stres ve endişe durumunda penil mekanizmalar normaldir. Fakat beynin penise gönderdiği sinyaller bozuktur. Başarısızlık korkusu sertleşme sorununun bir başka önemli nedenidir. Cinsel teması başarabilme kabiliyeti hakkında endişe duyan bir hasta başarılı cinsel temas sağlayamazsa endişesi daha da artar. Depresyon gibi psikiyatrik hastalıklar da sertleşme sorununa yol açabilir.
2-) Fiziksel nedenler:
- Damar hastalıkları: Sertleşme sorununun en sık görülen fiziksel nedeni damarlarla ilgili hastalıklardır. Damar hastalıkları penise ulaşan ve sertleşme sağlayan kan miktarını etkiler. Aynı zamanda kanın penis içinde kalması ve dolayısıyla sertleşmenin sürdürülmesi de etkilenebilir.
- Sigara kullanımı,
- Yüksek tansiyon,
- Diyabet (şeker hastalığı),
- Kalp hastalığı ve
- Yüksek kolesterol
Sertleşme Sorunu Tanısı Nasıl Koyulur?
Değerlendirme hastanın hikâyesini almakla başlar. Hikâye kısmında risk faktörleri sorgulanır. Seker hastalığı, yüksek tansiyon ve kalp hastalığının mutlaka sorgulanması gerekir. Hastanın cerrahi müdahale geçirip geçirmediği, ışın tedavisine maruz kalıp kalmadığı önemlidir. Geçirdiği ciddi kazalar, sigara ve alkol tüketimi, kullanmakta olduğu ve son bir yıl içerisinde kullandığı ilaçlar hakkında bilgi edinilmesi gereken diğer risk faktörleridir.
Hastaya penis sertleştiğinde ağrı duyup duymadığı veya şekil bozukluğu, eğrilik gelişip gelişmediği sorulmalıdır. Bu sorulardan herhangi birine “evet” yanıtı verildiyse Peyronie hastalığı akla gelmelidir. Psikolojik nedenler de sorgulanmalıdır. Hikâyeden sonraki basamak fizik muayenedir. Genital bölgeye önem verilmelidir. Damar ve sinir fonksiyonları test edilmelidir. Aynı zamanda Peyronie hastalığı araştırılmalıdır.
Kanda testosteron ve şeker düzeyi ölçülmelidir. Kan yağlarının düzeyi bilinmelidir.
Penil Renkli Doppler Utrasonografi yardımıyla penis damarları hakkında bilgi sahibi olunur. Sertleşme sağlayan ilaçların penis içine enjeksiyonu ve penis dokusunun bu uygulamaya vereceği cevap gözlenebilir. Kan akımıyla ilgili sorun yoksa sertleşme gerçekleşir. Bazı hastalarda ileri tetkikler yapmak gerekebilir.
Normalde her erkek uyku sırasında 3–5 kez sertleşme yaşar. Eğer sorun fiziksel ise sertleşmelerin sıklığı ve derecesi azalır. Psikolojik nedenler varlığında hasta bu sertleşmeleri yaşamaya devam eder. Bu test psikolojik ve fiziksel nedenlerin ayrımında doktora önemli bilgiler sağlar.
Sertleşme Sorunu Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi yönteminin seçimi nedenin fiziksel veya psikolojik olmasına bağlıdır. Örneğin genç bir hastada uykuda sertleşme oluyorsa, fizik muayene, kan/idrar testleri normalse ve genel durumu iyiyse neden büyük olasılıkla psikolojiktir Böyle bir durumda seks terapisi konusunda uzmanlaşmış psikologların yardımı alınmalıdır. Hastanın partnerinin de katıldığı görüşmeler yapılabilir.
Fiziksel nedenlere bağlı sertleşme sorununda nedene yönelik tedavi uygulanabilir.
- Akdeniz diyeti erektil fonksiyon üzerine koruyucu etkiye sahiptir.
- Fiziksel egzersiz ve yağ alımının azaltılması erektil fonksiyonda ilave faydalar sağlar.
- Egzersize başlayan erkeklerde sedanter yaşayan erkeklere kıyasla sertleşme sorunu riskinin %70 azaldığı saptanmıştır.
- Sonuç olarak kontrollü diyet ile kilo verilmesi ve egzersizin artırılması ile sertleşme sorununda iyileşme sağlanabilir.
Tedavi
1)Oral Tedaviler: PDE5 inhibitörleri; dünya genelinde sertleşme sorunu tedavisinde ilk sırada kullanılan ajanlardır. Ülkemizde kısa etkili olanlar (Sildenafil, Vardanafil) ve uzun etkili olanlar (tadalafil) mevcuttur.
2)İntrakavernosal enjeksiyonlar: Oral tedaviye yanıt alınamayan hastalarda intrakavernosal enjeksiyon tedavileri uygulanabilir. Ülkemizde bu amaç için papaverin uygulanmaktadır.
3)Vücut dışından penise uygulanan düşük şiddetteki şok dalga (Li-SWT) tedavisi: ED tedavisinde gelecek için umut vadetmektedir. Daha çok damarsal yetmezliği olanlarda etkilidir. Etki mekanizması olarak kan damarlarının artmasına ve dolayısı ile penise daha çok kan gelmesine neden olduğu, şok dalgası uygulanan bölgelere daha fazla kök hücre gelmesini sağlayarak onarım sağladığı tahmin edilmektedir.
4)Penil protezler
